Podsumowanie

Litwa i Polska wspólnie realizują strategiczny dla Unii Europejskiej projekt energetyczny – „LitPol Link”, który po raz pierwszy połączy infrastruktury elektroenergetyczne państw bałtyckich (Litwy, Łotwy, Estonii) i Europy Zachodniej. Realizują go operatorzy sieci elektroenergetycznych Litwy i Polski – Litgrid AB i Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE S.A.). Prace nad międzynarodowym połączeniem koordynuje litewsko-polska spółka „LitPol Link“ Sp. z o.o. Oddanie do użytku pierwszego etapu projektu o mocy 500 MW planowane jest pod koniec 2015 roku.

Długość linii energetycznych 400kV

163 km

Przepustowość połączenia LitPol Link

500 MW

Planowany koniec inwestycji

2015 rok

Podstawowe dane:

  • Zdolność przesyłowa układu między Litwą a Polską wynosi 500 MW.
  • Budowana jest 400 kV dwutorowa linia napowietrzna między Ełkiem w Polsce a Alytus na Litwie. Łączna długość linii napowietrznej wynosi 163 km, przy czym 51 km linii będzie przebiegać na Litwie, przez rejon Alytus i Lazdijai, oraz 112 km – na terytorium Polski, przez województwa: podlaskie i warmińsko-mazurskie.
  • Budowane są stacje elektroenergetyczne – Ełk Bis w Polsce i Alytus na Litwie.
  • Modernizowana i rozbudowywana jest rozdzielnia 330 kV istniejącej stacji elektroenergetycznej w Alytus na Litwie.
  • Nieopodal stacji elektroenergetycznej w Alytus budowany jest jeden z najbardziej skomplikowanych elementów połączenia – 500 MW wstawka prądu stałego HVDC „back-to-back“. Technologia tego urządzenia umożliwia  połączenie pracujących w różnych systemach sieci energetycznych Litwy  i Polski.
  • Przewidywany okres życia urządzeń  – 50 lat.
  • Oddanie do użytku – koniec 2015 roku.

Nowe połączenie elektroenergetyczne umożliwi Litwie oraz innym państwom bałtyckim włączenie się do systemu elektroenergetycznego Europy Zachodniej. Planowany termin zakończenia inwestycji, wartej ponad 550 mln EUR, to grudzień 2015 roku. Projekt budowy połączenia „LitPol Link” został wpisany na listę projektów strategicznych Unii Europejskiej. Ma on szczególne znaczenie w regionie krajów bałtyckich. Inwestycja i umożliwi Litwie integrację z systemem elektroenergetycznym Europy Zachodniej, dywersyfikację źródeł energii elektrycznej oraz pozwoli tworzyć wspólny europejski rynek energii elektrycznej.  "Most energetyczny Litwa – Polska" umożliwi nie tylko wymianę energii między Polską a krajami bałtyckimi, ale domknie też tzw. Pierścień Bałtycki, czyli ciąg połączeń energetycznych wokół Bałtyku. Podniesie to bezpieczeństwo działania sieci i zapewni ciągłość dostaw, otworzy również nowe możliwości handlowe.

„To projekt budowy połączenia elektroenergetycznego, dzięki któremu z mapy Europy znikną odizolowane wyspy energetyczne i przyczyni się on do utworzenia wewnętrznego rynku energii elektrycznej w Europie, jest priorytetowym projektem Unii Europejskiej.” Artūras Vilimas, prezes zarządu "LitPol Link Sp. z o.o.

Obecnie w obu krajach prace wdrożeniowe projektu przebiegają zgodnie z harmonogramem. Obecnie trwa budowa linii  po obu stronach granicy. Sprawny przebieg realizacji inwestycji jest możliwy dzięki sprawnemu koordynowaniu wszystkich działań wdrożeniowych oraz płynnej wymianie informacji pomiędzy dwoma operatorami sieci przesyłowych oraz interesariuszami projektu. Działający "most energii elektrycznej" oznaczać będzie znaczący wzrost poziomu bezpieczeństwa energetycznego na Litwie i w północno-wschodniej Polsce. Gotowe połączenie zostanie udostępnione uczestnikom rynku energii elektrycznej na początku 2016 roku.

Napowietrzna linia przesyłowa o napięciu 400 kV liczy w Polsce 112 km (od Ełku do granicy państwowej z Litwą), zaś po stronie litewskiej długość stanowi 51 km od granicy państwowej z Polską do miasta Alytus. Ze względu na łączenie dwóch dużych, pracujących niezależnie, systemów elektroenergetycznych, konieczne jest wybudowanie w Alytus stacji konwertorowej HDVC. Sieci Litwy, Łotwy i Estonii obecnie pracują  synchronicznie z systemem IPS/UPS, natomiast sieć polska sieć elektroenergetyczna z europejskim systemem kontynentalnym. Nowobudowana 500 MW wstawka prądu stałego z nową stacją 400 kV HVDC pozwoli połączyć systemy przesyłowe Polski i Litwy. Dodatkowo modernizowane są także stacje po obu stronach granicy - 330 / 110 kV na Litwie w Alytus oraz stacja 400 kV / 110 kV w Polsce w Ełku (Ełk Bis), które umożliwią dystrybucję przesyłanej energii.

„Według planu, pod koniec 2015 roku, Polska i Litwa będą zintegrowane z sieciami energetycznymi Łotwy, Estonii, Szwecji, Danii i Niemiec. Ten projekt to część tzw. Pierścienia Bałtyckiego. Wzmocni on integrację i współpracę oraz otworzy nowe możliwości handlu energią.” Artūras Vilimas, prezes zarządu "LitPol Link Sp. z o.o.
W ramach budowy połączenia elektroenergetycznego Polska – Litwa, po stronie polskiej równolegle realizowanych jest jedenaście zadań inwestycyjnych. Powstają lub są modernizowane napowietrzne linie przesyłowe oraz stacje na terenach województw: mazowieckiego, podlaskiego i warmińsko–mazurskiego, w tym cztery linie przesyłowe, których ogólna długość to około 400 km oraz siedem stacji elektroenergetycznych. Na linii relacji Ełk Bis – Alytus w Polsce stanie 297 słupów linii wysokiego napięcia 400 kV natomiast po stronie litewskiej 150.

Wrzesień i październik 2015 roku to czas testów urządzeń w Alytus, w czasie których oba systemy przesyłowe będą fizycznie połączone posiadając możliwość przesyłania energii elektrycznej. W listopadzie i grudniu 2015 roku planowane jest wykonanie testów połączenia z obciążeniem, czyli pracę próbną oraz oddanie do eksploatacji.

Polsko-litewska spółka „LitPol Link“ Sp. z o. o. została założona w 2008 roku w celu realizacji prac przygotowawczych w projekcie połączenia elektroenergetycznych sieci przesyłowych między Polską a Litwą. Pięćdziesiąt procent udziałów spółki „LitPol Link“ należy do polskiego operatora – Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. (PSE S.A.), pozostałe pięćdziesiąt procent należy do litewskiego operatora „Litgrid“ AB.

Spółka „LitPol Link” koordynuje międzynarodowe prace przygotowawcze i budowlane połączenia elektroenergetycznego Polski i Litwy, wspiera współpracę operatorów sieci elektroenergetycznych obu krajów przy realizacji projektu, koordynuje współpracę podwykonawców budowy. Działania spółki obejmują dwutorową linią napowietrzną 400 kV między Ełkiem i Alytus, rozdzielnię 400 kV wraz z 500 MW wstawką ”back-to-back” w Alytus oraz modernizowanymi stacjami – 400 / 110 kV w Ełku i 330 / 110 kV w Alytus. Firma również prowadzi w obu krajach działania promocyjne związane z inwestycją także poprzez projekty CSR (Społeczna Odpowiedzialność Biznesu). Zarząd spółki „LitPol Link“ realizuje przejrzystą politykę informacyjną we współpracy z udziałowcami oraz z wykonawcami budowy poszczególnych projektów inwestycyjnych, uczestniczy w spotkaniach z decydentami i dziennikarzami, przygotowuje wystąpienia na konferencjach oraz organizuje konferencje prasowe na placach budowy w Polsce oraz na Litwie. Działania te mają na celu utrzymanie płynnego przepływu informacji o projekcie do interesariuszy.
Film Agencji TVN, dotyczący postępów prac na budowie połączenia, 8 sierpnia 2014 r.