Rozwiązania i technologia

Elektroenergetyczne połączenie LitPol Link między Polską i Litwą obejmuje: dwutorową linię napowietrzną 400kV między Ełkiem w Polsce i Alytus na Litwie, nowobudowaną wstawkę prądu stałego HVDC „back-to-back” o mocy 500 MW wraz z rozdzielnią 400kV w Alytus na Litwie, oraz zmodernizowane i rozbudowane stacje – stacja 330/110 kV w Alytus na Litwie oraz stacja 400/110kV Ełk Bis wraz z istniejącą stacją 220/110 kV Ełk w Polsce.

1.  Stacja 400/110 kV Ełk Bis w Polsce

Stacja Ełk Bis to nowa stacja 400/110kV budowana w technologii napowietrznej, zajmująca obszar około 12 hektarów. Rozdzielnia 400kV będzie powiązana z siecią 400kV linią dwutorową z kierunku Łomży oraz linią dwutorową z kierunku Alytus. Na poziomie 110kV będzie połączona z istniejącą stacją 220/110kV Ełk nowo wybudowaną linią dwutorową 110kV. W przyszłości przewiduje się wprowadzenie do stacji kolejnych linii 400kV. Układ docelowy rozdzielni przewiduje pola rezerwowe dla układów kompensacji mocy biernej.

Wykonawca stacji Ełk Bis: Elfeko S.A.

2. Przesyłowa linia napowietrzna 400 kV w Polsce i Litwie

Linia o długości 163 km przebiega na odcinku  51 km przez regiony Alytus oraz Lazdijai po litewskiej stronie granicy. Po  polskiej stronie granicy długość linii wynosi 112 km, a jej trasa przebiega przez 10 gmin w województwach  podlaskim oraz warmińsko-mazurskim. Przy uzgadnianiu trasy linii założono, że odcinki linii prowadzone przez kompleksy leśne będą wykonywane na słupach konstrukcji nadleśnej w celu wyeliminowania potrzeby wykonywania wycinki w przęsłach linii. Zgodnie z projektem, zbudowane zostanie 297 słupów po stronie polskiej oraz 150 słupów po stronie litewskiej. Średnia wysokość konstrukcji wynosi około 60 metrów, natomiast słupy nadleśne osiągają wysokość około 100 metrów. Odległości między sąsiadującymi słupami wynoszą 300 - 450 metrów. Przewody fazowe będą wykonane w postaci wiązki trójprzewodowej złożonej z przewodów stalowo-aluminiowych typu AFL-8 350 mm2. Dla przedmiotowej linii 400kV przyjęto do celów planowania przestrzennego standardowy pas technologiczny o szerokości ok. 70 m. W pasie technologicznym nałożone są ograniczenia zabudowy i zagospodarowania terenu w najbliższym otoczeniu linii, umożliwiające właściwą obsługę serwisową jak i dostęp do urządzeń w przypadku awarii.

Przybliżony przebieg trasy linii LitPol Link

Wykonawca linii w Polsce: IDS-BUD S.A., Enprom Sp. z o.o.

Wykonawca linii na Litwie: A.Žilinskio ir ko UAB

3.  Rozdzielnia 400 kV Alytus, Litwa

Rozdzielnia 400 kV, zajmie obszar około 1,5 hektara i zostanie zbudowana w technologii napowietrznej, bezpośrednio przy wstawce konwertorowej HVDC back-to-back. Jej zadaniem jest połączenie dwutorowej linii 400kV biegnącej ze stacji Ełk Bis ze wstawką BtB. Do transformacji napięcia zostaną zastosowane transformatory jednofazowe 400/58,4kV.

Wykonawca rozdzielni: ABB AB Sweden

4. 500 MW stacja prądu stałego HVDC „back-to-back“ Alytus, Litwa

500 MW wstawka prądu stałego HVDC „back-to-back“ jest zainstalowana w stacji transformatorowej w Alytus. Ten skomplikowany technologicznie tyrystorowy przekształtnik prądu stałego umożliwia połączenie sieci energetycznych, które w inny sposób nie mogłyby zostać połączone. Ze względu na łączenie dwóch dużych, pracujących niezależnie, systemów elektroenergetycznych, konieczne jest wybudowanie „sprzęgła energetycznego”.  Składa się ono z dwóch podstawowych elementów: stacji, która przekształca prąd zmienny sieci na prąd stały i drugiej stacji zamieniającej prąd stały na zmienny. Ponieważ obie stacje przekształtnikowe znajdują się w tym samym miejscu, takie rozwiązanie nazywane jest back-to-back. Most elektryczny połączy dwa niepracujące synchronicznie systemy przesyłowe. Systemy przesyłowe Litwy, Łotwy i Estonii działają synchronicznie z systemami IPS/UPS, a sieć przesyłowa Polski jest zintegrowana i zsynchronizowana z kontynentalnym systemem europejskim.

500 MW wstawka prądu stałego HVDC to unikalne, zaprojektowane i budowane na zamówienie urządzenie, o szerokości 100 m i długości 350 m. Wstawka umożliwia przesyłanie energii w obu kierunkach tzn. z Litwy do Polski i z Polski na Litwę. W stacji  zamontowane będzie 8 transformatorów, z których 2 będą zapasowe.

Wykonawca rozdzielni: ABB AB Sweden

5. Modernizacja i rozbudowa stacji 330/110 kV w Alytus

Stacja 330/110/10 kV koło Alytus jest jednym z najważniejszych punktów dystrybucji energii elektrycznej w południowej Litwie, w rejonach Alytus i Lazdijai. Stacja została rozbudowana i będzie w pełni zmodernizowana w celu umożliwienia przesyłu energii między Litwą a Polską. Ze wstawką back-to-back stacja połączona jest poprzez nową linię napowietrzną o napięciu 330 kV. Stacja 330/110/10 kV w Alytus jest połączona z litewską siecią o napięciu 330 kV poprzez dwie linie:  Alytus – Elektrownia Litewska w Elektrėnai oraz Alytus – Grodno (Białoruś), a na napięciu 110kV przez osiem linii napowietrznych. Do stacji zostanie przyłączona w przyszłości nowa dwutorowa linia napowietrzna 330 kV do elektrowni szczytowo-pompowej w Kruonis (Litwa).

Wykonawca stacji: A.Žilinskio ir ko UAB